16 Ocak 2020

“SPORCU PROBİYOTİKLERİ” KULLANIMININ ÖNEMİ

Aysegul Birlik

Uzm. Ecz. Ayşegül BİRLİK yazdı…

“Sağlıklı bir mikrobiyota için düzenli aerobik egzersiz ”

 

Aerobik egzersiz olarak da adlandırılan dayanıklılık (endurans) egzersizleri koşu, yüzme, kros kayağı ve bisiklete binme gibi nefes alma ve kalp atış hızını arttıran aktiviteler içerir. Ancak bu tip egzersizlerin süre ve şiddeti çok uzadıkça organizmadaki elektrolit rebalansı, glikojen depolarında düşme, oksidatif stres artışı, intestinal permeabilite artışı, kas hasarı artışı, sistemik enflamatuar cevap ve immun cevap gibi adaptasyonlar sporcu performansını da etkileyecektir.

Ne kadar uzun egzersiz yapılırsa, sorun yaşama olasılığı o kadar artar; 24 saat koşan ultra maratoncuların %73’ü “ciddi” GI semptomları rapor ederken her mesafeden ultra koşuculara baktığımızda genelde bu oran %85’tir.

Şiddetli ve yoğun egzersiz yapan elit sporcular, üst solunum yolu enfeksiyonları (ÜSYE) ve gastrointestinal semptomlar (GIS) yönünden risk taşırlar. Sporcuların antrenman döneminde ve yarışta sağlıklı kalması son derece önemliyken ÜSYE ve GIS gibi sorunlar sporcunun performansına ciddi şekilde zarar verebilir. Yoğun egzersiz ve yorucu fiziksel antrenmanın kronik yorgunlukta artışa ve sporcunun verimliliğinde bir azalmaya neden olduğu da bilinmektedir. Antrene sporcularda zayıflamış atletik performans ve yorgunluğun enfeksiyonlarla ilişkisi ve azalmış mukozal immunite bildirilmiştir. Raporlara göre, elit sporcuların % 89’u viral veya bakteriyel üst solunum yolu enfeksiyonu ile ilişkili bildirimlerde bulunmuştur. Ayrıca bozulmuş GI sistem ve intestinal permeabilite artışı sporcunun besinsel nutrientler emilim ve sindiriminde sorun yaratacak ve sporcunun yetersiz beslenmesine sebep olacaktır.

Bu nedenle, organizmanın direncini artırmak ve atletik performansı tehlikeye atabilecek durum riskini en aza indirecek stratejileri belirlemek gerekir. Probiyotikler, üst solunum yolu enfeksiyonlarına karşı konakçının direncini artırarak ve bağışıklığı geliştirerek; akut infeksiyöz diyare ve ilişkili semptomlara karşı sporcunun hassasiyetini azaltır ve sağlıklı gastrointestinal sistem fonksiyonunu sağlayarak sporcunun verimini arttırabilir.

Yarışlar ve kamplar için seyahat etmek ve beslenme düzenini değiştirmek zorunda kalan sporcular da koruyucu olarak probiyotik takviyelerinden yararlanabilir. Amaç farklı gıdaların tüketimi ile oluşabilecek sindirim şikayetlerinin riskini azaltma, yarış veya antrenman döneminin sağlıklı geçirilmesi olacaktır.

Gastrointestinal kanal fonksiyonu ve hastalıkları, bağışıklık yanıtı dahil olmak üzere insan sağlığı için probiyotiklerin yararlı etkileri üzerine birçok çalışma yapılmıştır. Probiyotiklerin solunum yolu enfeksiyonları insidansına etkisi artan bir ilgi ile çalışılmasına rağmen, son dönemlerde çoğalan çalışmalar da egzersiz dönemi ve yarışmalarda sporcu performansında probiyotiklerin rolü üzerine yürütülmüştür. Performans, immun cevap, oksidatif stres yönünden sporculara yarar sağlayacak çeşitli suş içerikleriyle özel probiyotik ürünler piyasada yer almaya başlamıştır.

 

  • Çoklu probiyotik suşlarına sahip ürünlerin kullanımı, yorucu egzersizin yaratacağı strese karşı, sindirim kanalının daha güçlü korunmasını sağlayabilir. Bifidobacterium ve Lactobacillus türlerini bir arada içeren ürünler en çok tercih ediliyor. Sporcular günde 5 ila 10 milyar çeşitli bakteri suşlarını içeren ürünleri tercih edebilirler. 

 

  • Sindirim ve bağışıklık sistemini kuvvetlendirme sporcularda probiyotik desteklerin temel kullanımını oluştursa da potansiyel performansı destekleme etkileri ile ilgili yapılan ilk çalışma da yayınlandı. Antiinflamatuar özellik gösteren bakteri suşlarının eklem ve kas sağlığında oluşturduğu olumlu etkiler dikkat çekici. Yüksek yoğunluklu egzersiz sonrası Streptococcus thermophilus ve Bifidobacterium türleri performans kaybını önlüyor.“Sporcularda antrenman stresini azaltmak immun sistemin korunmasında önerilerinde de yeterli Vitamin D alımının önemi kadar Lactobacillus suşlarını içeren probiyotik takviyelerin günlük kullanımını önerilmektedir”
  • Özetle;
  • (ISSN exercise & sports nutrition review update)2018
  •  
  • Bağırsak mikrobiyotası; sporcunun bağışıklık fonksiyonu için ölçülebilir, etkili bir belirteçtir.
  • Mikrobiyal kompozisyon analizi; egzersize bağlı stres ve metabolik bozuklukları saptamada kullanılabilir
  • Mikrobiyotanın PROBİYOTİK’ler ile modifiyesi; inflamasyon ve redox seviyeleri kontrolü, sporcu genel sağlığı, performans ve enerji gelişimi için terapötik değerdedir
  • Mikrobiyota; yoğun egzersiz sırasında metabolizma ve enerji harcamasındaki etkin rolü kadar; oksidatif stres ve eflamasyon yanıtı kontrol etmede de önemli rol oynar.
  • Öneriler;
    • Sporcular ve antrenörler doğru beslenmenin mücadelenin yarısı olduğunu anlamaları önemli. İyi bir sindirim -emilim fonksiyonu ve sağlıklı bağırsak sistemi varsa beslenmenin değeri artacaktır.
    • Bağırsak sağlığı hakkında beslenme, antrenman yükü, hastalanma sıklığı, genel mod ve yorgunluk durum değerlendirilmeleri bilgi verecektir.
  • Yeterli bakteri kolonizasyonu için Probiyotik takviyesine hedef gün / yarıştan veya uzun seyahatten en az 2 hafta önce başlanmalıdır

 

  • Sporcu ve antrenörler tolerans ve yan etkileri gözlemlemeliler. (Bağırsak aktivitesindeki artışla, mide guruldaması, gaz artışı gibi durumlar ilk günler için normaldir)
  • Sporcular probiyotik takviyeyi her gün aynı saatte yemekle beraber almalıdır.
  • Kaynaklar:
  1. «Gut Microbiota Composition is Related to Cardiorespiratory Fitness in Healthy Young Adults» Ryan P.Durk, doi: 10.1123/ijsnem.2018-0024
  2. Gut-training: The impact of two weeks repetitive gut-challenge during exercise on gastrointestinal status, glucose availability, fuel kinetics, and running performance.Costa RJS, Miall A, Khoo A, et al. Appl Physiol. Nutr. Metab. 2017
  3. *New strategies in sport nutrition to increase exercise performance,G.L.Close, Free Radical Biology and Medicine 98 (2016)
  4. Probiotic Supplements Beneficially Affect Tryptophan–Kynurenine Metabolism and Reduce the Incidence of Upper Respiratory Tract Infections in Trained Athletes: A Randomized, Double-Blinded, Placebo-Controlled Trial, Nutrients. 2016

 

DİĞER BAŞLIKLAR

Pin It